بخاری برقی شومینه‌ای اچ بی مدل LCD-140

بخاری برقی شومینه‌ای دستگاهی است که هم شعله‌ی تزئینی دارد و هم گرمایش واقعی می‌دهد. شعله‌ی آن با روشنایی و بازتاب نور ساخته می‌شود و گرما از یک المنت برقی و یک دمنده‌ی هوا می‌آید. دودکش و هیزم و نصب پیچیده نمی‌خواهد و فقط به پریز نیاز دارد.

اما خریداران چند پرسش دارند. آیا این دستگاه واقعاً اتاق را گرم می‌کند؟ هزینه‌ی برق آن چقدر است؟ آیا ایمن است؟ در این مقاله بر پایه‌ی آزمایش‌ها و گزارش‌های تخصصی بین‌المللی به این پرسش‌ها پاسخ می‌دهیم تا بدانید این دستگاه به کار شما می‌آید یا نه.

بخاری برقی شومینه‌ای دقیقاً چیست؟

بخاری برقی شومینه‌ای از دو بخش مستقل ساخته شده است:

• بخش شعله: نور و بازتاب، منظره‌ی آتش را می‌سازد. در مدل‌های جدیدتر از تصویرهای نورانی با عمق بیشتر یا بخار آب سرد استفاده می‌شود تا شعله طبیعی‌تر دیده شود.
• بخش گرمایش: یک المنت برقی و یک دمنده، هوای گرم را به اتاق می‌فرستند.

نکته‌ی کاربردی این است که تقریباً همه‌ی مدل‌ها اجازه می‌دهند شعله را بدون گرما روشن کنید. تنها شمار اندکی از مدل‌ها اصلاً گرمایش ندارند. پس هنگام خرید باید بپرسید مدل مورد نظر فقط تزئینی است یا گرمایش هم دارد.

بازده و مصرف برق: واقعیت چیست؟

بازده نزدیک به صددرصد، اما نه یعنی ارزان

منابع تخصصی می‌گویند بخاری برقی شومینه‌ای تقریباً تمام برق مصرفی را در همان اتاق به گرما تبدیل می‌کند، و بازده را نزدیک به ۹۹ تا ۱۰۰ درصد می‌دانند. شومینه‌ی سنتی بین هفتاد تا نود درصد گرمای خود را از راه دودکش از دست می‌دهد.

این عدد را نباید با ارزانی اشتباه گرفت. گزارش یک نهاد مصرف‌کننده‌ی بریتانیایی تأکید می‌کند که تولید هر واحد گرما با برق گران‌تر از گاز تمام می‌شود. به همین دلیل توان گرمایی این دستگاه‌ها معمولاً دو کیلووات یا کمتر است. بازده بالا یعنی انرژی هدر نمی‌رود. هزینه‌ی هر واحد انرژی به قیمت برق شما بستگی دارد.

محاسبه‌ی ساده‌ی هزینه

بیشتر مدل‌ها در بالاترین تنظیم حدود هزار و پانصد وات مصرف می‌کنند و در حالت فقط شعله، میان پنجاه تا صد وات. برای محاسبه‌ی هزینه‌ی روزانه:

1. توان دستگاه را به کیلووات تبدیل کنید (هزار و پانصد وات برابر یک و نیم کیلووات است).
2. آن را در ساعت‌های کارکرد ضرب کنید. چهار ساعت کارکرد روزانه حدود شش کیلووات‌ساعت می‌شود.
3. نتیجه را در قیمت هر کیلووات‌ساعت در قبض خود ضرب کنید.

در حالت فقط شعله، مصرف بسیار ناچیز است. یکی از فروشندگان کانادایی برآورد کرده که چهار ساعت کارکرد روزانه شعله، در یک سال کمتر از پنج دلار برق می‌برد. همین فروشنده، با گرمایش شش ماه از سال، هزینه‌ی سالانه را کمتر از صد و بیست دلار حساب کرده است. این ارقام به تعرفه‌ی برق همان منطقه وابسته‌اند و برای ایران باید با قبض خودتان محاسبه کنید.

یک بخاری برقی شومینه‌ای چه مساحتی را گرم می‌کند؟

گزارش‌های مختلف اعداد متفاوتی می‌دهند، چون عایق‌بندی خانه و سقف و اقلیم هر منطقه فرق می‌کند:

• در بررسی یک پایگاه تخصصی، میانگین مساحت گرم‌شده حدود ۵۰ متر مربع بود و رایج‌ترین مساحت حدود ۳۷ متر مربع. دامنه‌ی ادعای سازندگان از حدود ۲۰ تا ۹۳ متر مربع بود.
• چند فروشنده‌ی معتبر مدل‌های متداول را برای اتاق‌هایی تا حدود ۳۷ متر مربع مناسب دانسته‌اند.
• یک گزارش پژوهشی از مدل‌های بزرگ‌تر که به خط برق قوی‌تری وصل می‌شوند، تا حدود ۷۴ متر مربع نام برده است.

قاعده‌ی محتاطانه این است که ادعای سازنده را کمی خوش‌بینانه بدانید. این دستگاه برای گرم کردن یک اتاق مناسب است و جایگزین گرمایش مرکزی کل خانه نمی‌شود. کارشناسان به این روش «گرمایش منطقه‌ای» می‌گویند. شما فقط فضایی را گرم می‌کنید که در آن هستید و گرمایش بقیه‌ی خانه را کم می‌کنید.

تجربه‌ی دست‌اول کاربران: آزمایش واقعی در اتاق نشیمن

یکی از صاحبان وبلاگ تخصصی شومینه‌ی برقی، به نام جیمز اوکلی، شومینه‌ی برقی خود را درون شومینه‌ی قدیمی اتاق نشیمنش گذاشت و چند آزمایش منظم انجام داد. شومینه‌ی او شبیه بخاری هیزمی بود و دو تنظیم گرمایی داشت: توان کم حدود ۹۲۵ وات و توان زیاد ۱۸۵۰ وات. او همه‌ی پنجره‌ها را بست و دما را در فاصله‌های مشخص یادداشت کرد. گزارش او این است:

• با توان زیاد و در بسته: دمای اتاق در چهار ساعت حدود ۷٫۵ درجه‌ی سانتی‌گراد بالا رفت. او نوشته که از این افزایش شگفت‌زده شد و گرمایش مرکزی خانه‌اش در همان چهار ساعت چنین تغییری نمی‌داد. دو یادداشت آخر آزمایش هم تغییری نشان ندادند، یعنی دما به تعادل رسیده بود.
• با توان زیاد و در باز: افزایش دما در سه ساعت فقط حدود ۴٫۵ درجه بود.

نتیجه‌ی عملی روشن است: بستن در اتاق تفاوت بزرگی می‌سازد. ارقام فقط برای همان اتاق و همان دستگاه معتبرند و در خانه‌ی شما ممکن است فرق کنند. اما الگوی کلی آن با دیگر گزارش‌ها هم‌خوان است.

یک خریدار آمریکایی هم درباره‌ی مدلی که در شومینه‌ی خانه‌اش گذاشته بود، نوشت که اتاق نشیمن پانزده در پانزده فوت (حدود ۲۱ متر مربع) او را در شبهای سرد بدون روشن کردن گرمایش مرکزی گرم نگه می‌دارد. او گفت از فاصله‌ی چهار تا دوازده فوت (حدود یک و نیم تا سه و نیم متر) گرما را حس می‌کند و صدای دستگاه مثل یک بخاری برقی کوچک است. این تجربه با گزارش‌های دیگر دیده می‌شود: گرمایش برای فضای کوچک تا متوسط خوب است و ضعف آن در فضاهای بزرگ و باز آشکار می‌شود.

راهنمای خرید: به چه چیزهایی توجه کنیم؟

۱. هدف خود را مشخص کنید

اگر بیشتر به ظاهر فکر می‌کنید، مدلی انتخاب کنید که شعله‌ی طبیعی‌تر دارد. اگر گرمایش مهم‌تر است، به توان و کنترل دما نگاه کنید.

۲. توان و مساحت اتاق

برای اتاق‌های کوچک تا متوسط، مدل‌های با توان حدود هزار و پانصد تا دو هزار وات کافی‌اند. هرچه اتاق بزرگ‌تر و عایق‌بندی ضعیف‌تر باشد، گرمای کمتری حس می‌کنید.

۳. ترموستات و تنظیم توان

مدل‌هایی که چند سطح گرمایش و کنترل دما دارند، مصرف را بهتر مهار می‌کنند. بعضی مدل‌ها حالت صرفه‌جویی دارند که دمنده و المنت را روی پایین‌ترین سطح نگه می‌دارد.

۴. امکانات ایمنی

قطع خودکار هنگام داغ شدن بیش‌ازحد، ایمنی هنگام افتادن، و تایمر را در نظر بگیرید. بیشتر مدل‌های معتبر این موارد را دارند.

۵. شعله‌ی مستقل از گرما

این ویژگی امکان می‌دهد در فصل‌های گرم هم از دستگاه به‌عنوان تزئین استفاده کنید و مصرف را تقریباً صفر نگه دارید.

۶. نوع نصب

دستگاه‌ها به صورت ایستاده، دیواری، توکار و ست‌های داخل شومینه‌ی موجود عرضه می‌شوند. اگر شومینه‌ی قدیمی دارید، ست‌های مخصوص آن گزینه‌ی خوبی است که دیگر لازم نیست دودکش را تمیز کنید.

مقایسه‌ی کوتاه با گزینه‌های دیگر

• در برابر بخاری برقی معمولی: توان گرمایی تقریباً هم‌ارز است. مزیت شومینه‌ای فضای دلنشین و شعله‌ی قابل استفاده بدون گرما است. اگر فقط گرما می‌خواهید، بخاری ساده معمولاً ارزان‌تر است.
• در برابر شومینه‌ی گازی: شومینه‌ی گازی کوچک حدود پانزده تا بیست هزار واحد حرارتی بریتانیایی تولید می‌کند، که برای بسیاری از اتاق‌ها بیش از حد است. نوع برقی ملایم‌تر است و دودکش نمی‌خواهد.
• در برابر شومینه‌ی هیزمی: گرمای هیزمی بیشتر است و صدای چوب را دارد، اما بخش بزرگی از گرما از دودکش می‌رود و نگهداری و تمیز کردن دارد.

راهنمای استفاده‌ی ایمن

توصیه‌های ایمنی سازندگان و سازمان‌های آتش‌نشانی را می‌توان چنین خلاصه کرد:

• دستگاه را مستقیم به پریز بزنید. از سه‌راهی و چندراهی استفاده نکنید، چون جریان بالای دستگاه آنها را داغ می‌کند. اگر ناچار بودید، دفترچه‌ی سازنده را ببینید. نمونه‌ی دفترچه‌ها کابلی با مقطع کافی و توان بالاتر از توان دستگاه می‌خواهند.
• به پریز دیگری روی همان خروجی وصل نکنید. پریز خراب یا شل را عوض کنید و ببینید دوشاخه محکم جا می‌افتد.
• سیم، دوشاخه و پریز را هر چند وقت یک‌بار لمس کنید. اگر داغ شدند، دستگاه را بیرون بکشید و از متخصص کمک بگیرید.
• فاصله‌ی ایمن از پرده، مبل، تخت و فرش را رعایت کنید. دریچه‌ی خروجی هوا را نپوشانید.
• دستگاه را بدون حضور روشن نگذارید. هنگام خروج یا خواب خاموش کنید و دوشاخه را بکشید. دور از دسترس کودک نگه دارید.
• اگر بوی سوختگی یا صدای عجیب حس کردید، بی‌درنگ خاموش کنید و دوشاخه را بکشید.

یک نکته درباره‌ی ایران: ولتاژ شبکه‌ی خانگی آن (حدود ۲۳۰ ولت) با شبکه‌ی ۱۲۰ ولتی آمریکا فرق دارد. مدل خود را از نظر ولتاژ و توان با برچسب پشت دستگاه و ظرفیت مدار برق خانه‌تان بسنجید.

جمع‌بندی

بخاری برقی شومینه‌ای برای گرم کردن یک اتاق کوچک تا متوسط و ساختن فضای دلنشین انتخاب خوبی است. بازده تبدیل برق به گرما تقریباً کامل است، اما هزینه‌ی هر واحد انرژی به قیمت برق وابسته است و برای گرمایش کل خانه مناسب نیست. در آزمایش واقعی یک کاربر، با در بسته و توان کامل، دمای اتاق در چهار ساعت حدود ۷٫۵ درجه بالا رفت، اما با در باز این افزایش به نیمه کاهش یافت.

پیش از خرید، مساحت اتاق، توان دستگاه، امکانات ایمنی و ظرفیت برق خانه را بسنجید. هنگام استفاده، مستقیم به پریز بزنید، فاصله‌ی ایمن را رعایت کنید و دستگاه را بی‌نظارت روشن نگذارید.

پرسش‌های متداول

بازده بخاری برقی شومینه‌ای چقدر است؟
بر اساس منابع بین‌المللی، حدود ۹۹ تا ۱۰۰ درصد برق در همان اتاق به گرما تبدیل می‌شود.

آیا شعله بدون گرما برق زیادی می‌برد؟
خیر. مصرف حالت فقط شعله حدود پنجاه تا صد وات گزارش شده است.

آیا می‌تواند تنها منبع گرمایش باشد؟
بیشتر منابع آن را گرمایش کمکی و منطقه‌ای می‌دانند، نه تنها منبع گرمایش کل خانه.

منابع

1. Eco Cost Savings، «Electric Fireplace Energy Efficiency Results»: https://ecocostsavings.com/electric-fireplace-energy-efficiency/
2. Fireplaces Direct، «Are Electric Fireplaces Energy Efficient?»: https://www.fireplacesdirect.com/blog/are-electric-fireplaces-energy-efficient/